DMCA.com Protection Status GyaanPediya - Govt Exams Preparation | GK, Reasoning, Science, Maths, Haryana GK and More GyaanPediya: earthquake flood cyclone gyaanpediya
Showing posts with label earthquake flood cyclone gyaanpediya. Show all posts
Showing posts with label earthquake flood cyclone gyaanpediya. Show all posts

Natural Disasters and Climate of India – Causes, Types, Zones & CET 2025 MCQs | GyaanPediya GK

рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं: рдкрд░िрднाрд╖ा, рдк्рд░рдХाрд░ рд╡ рдХाрд░рдг | General Awareness – GyaanPediya

India map showing disaster zones and monsoon regions for CET 2025 GK | GyaanPediya



 рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं (Natural Disasters in India)


 рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं (Natural Disasters) рд╡े рд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी рдШрдЯрдиाрдПं рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬो рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдХाрд░рдгों рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ैं рдФрд░ рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди, рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪाрддी рд╣ैं।

ЁЯМА рдоुрдЦ्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг – рднूрдХंрдк, рдмाрдв़, рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд, рд╕ूрдЦा, рднूрд╕्рдЦрд▓рди, рд╕ुрдиाрдоी


 рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं

рдЖрдкрджा рдХा рдиाрдо рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рднूрдХंрдк (Earthquake) рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд, рд╣िрдоाрд▓рдпी рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдмाрдв़ (Flood) рдЕрд╕рдо, рдмिрд╣ाрд░, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
рд╕ूрдЦा (Drought) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рд╡िрджрд░्рдн, рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб
рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclone) рдУрдбिрд╢ा, рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢, рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб, рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рд░ाрдЬ्рдп
рд╕ुрдиाрдоी (Tsunami) рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░, рддрдоिрд▓рдиाрдбु, рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢

 рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдУं рдХे рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг

  1. рднूрдЧрд░्рднीрдп рд╣рд▓рдЪрд▓ – рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рдЯрдХ्рдХрд░ рд╕े рднूрдХंрдк

  2. рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा – рдмाрдв़ рд╡ рднूрд╕्рдЦрд▓рди

  3. рдоाрдирд╡рдЬрдиिрдд рдХाрд░рдг – рдкेрдб़ों рдХी рдХрдЯाрдИ, рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдп

  4. рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ – рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╡ рд╕ुрдиाрдоी


 рднाрд░рдд рдоें рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдХी рднूрдоिрдХा

  • рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг (NDMA) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा: 2005

  • рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ SDMA

  • Early Warning Systems, NDRF рдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा


ЁЯза CET Practice MCQ (Basic)

Q. рднाрд░рдд рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг (NDMA) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рд╣ुрдИ рдеी?
A) 1995  B) 2000  C) 2005  D) 2010
✔️ рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░: C) 2005


 рднाрд░рдд рдоें рднूрдХंрдк – рдХाрд░рдг, рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рдЬोрдиिंрдЧ рд╡ рдк्рд░рднाрд╡


 рднूрдХंрдк рдХ्рдпा рд╣ै?

рднूрдХंрдк (Earthquake) рдкृрде्рд╡ी рдХी рд╕рддрд╣ рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдХंрдкрди рд╣ै, рдЬो рдЯेрдХ्рдЯोрдиिрдХ рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рдЯрдХрд░ाрд╣рдЯ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдХेंрдж्рд░ (epicenter) рд╡рд╣ рд╕्рдеाрди рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдХंрдкрди рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।


 рднूрдХंрдк рдХे рдХाрд░рдг

  1. рдЯेрдХ्рдЯोрдиिрдХ рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рд╣рд▓рдЪрд▓

  2. рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦीрдп рдЧрддिрд╡िрдзि

  3. рдоाрдирд╡рдЬрдиिрдд рдХाрд░्рдп – рдЬैрд╕े рдмाँрдз, рдЦрдирди

  4. рдлॉрд▓्рдЯ рд▓ाрдЗрдиों рдоें рддрдиाрд╡


 рднाрд░рдд рдоें рднूрдХंрдкीрдп рдЬ़ोрди (Seismic Zones)

рднाрд░рдд рдХो рднूрдХंрдкीрдп рджृрд╖्рдЯि рд╕े 4 рдЬोрди рдоें рдмांрдЯा рдЧрдпा рд╣ै:

рдЬ़ोрди рдиंрдмрд░ рдЦрддрд░े рдХा рд╕्рддрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдЬ़ोрди 2 рдХрдо рдЬोрдЦिрдо рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рд╣िрд╕्рд╕े
рдЬ़ोрди 3 рдордз्рдпрдо рдЬोрдЦिрдо рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░, MP
рдЬ़ोрди 4 рдЙрдЪ्рдЪ рдЬोрдЦिрдо рдмिрд╣ाрд░, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓, NCR
рдЬ़ोрди 5 рдЕрдд्рдпंрдд рдЙрдЪ्рдЪ рдЬोрдЦिрдо рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░, рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб, рдЕрд╕рдо

 рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдХैрд╕े рдоाрдкी рдЬाрддी рд╣ै?

рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдХो Richter Scale рдж्рд╡ाрд░ा рдоाрдкा рдЬाрддा рд╣ै:

рд░िрдХ्рдЯрд░ рд╕्рдХेрд▓ рдк्рд░рднाрд╡
0 – 3 рдмрд╣ुрдд рд╣рд▓्рдХा, рдорд╣рд╕ूрд╕ рднी рдирд╣ीं рд╣ोрддा
4 – 5 рд╣рд▓्рдХा, рдЦिрдб़рдХिрдпां рд╣िрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ैं
6 – 7 рдЧंрднीрд░, рдЗрдоाрд░рддें рджрд░рдХ рд╕рдХрддी рд╣ैं
7 – 8 рд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी, рдЬ़рдоीрди рдлрдЯ рд╕рдХрддी рд╣ै
8+ рдорд╣ाрд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी, рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рддрдмाрд╣ी

ЁЯза CET Practice MCQs – Earthquake

Q1. рднाрд░рдд рдХो рднूрдХंрдкीрдп рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдХिрддрдиे рдЬोрди рдоें рдмांрдЯा рдЧрдпा рд╣ै?
A) 3  B) 4  C) 5  D) 2
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) 4

Q2. рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдоाрдкрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ рдкैрдоाрдиे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै?
A) Kelvin Scale  B) Celsius Scale  C) Richter Scale  D) Seismic Scale
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) Richter Scale

Q3. рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рднूрдХंрдкीрдп рдЬोрди рдХौрди рд╕ा рд╣ै?
A) Zone 3  B) Zone 1  C) Zone 5  D) Zone 2
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) Zone 5

Q4. рднूрдХंрдк рдХा рдХेंрдж्рд░ рдХिрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं?
A) Hypocenter  B) Epicenter  C) Focus  D) Origin
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) Epicenter


 рднूрдХंрдк рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

  • рдордЬрдмूрдд рдиिрд░्рдоाрдг рд╡ anti-seismic рддрдХрдиीрдХ

  • рдЦुрд▓े рдоैрджाрди рдоें рдЬाрдиा

  • рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рдХिрдЯ рд╡ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг

  • рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдпोрдЬрдиा (NDMA guidelines)


 рднाрд░рдд рдоें рдмाрдв़ рд╡ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд – рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं


 рднाрд░рдд рдоें рдмाрдв़ (Floods in India)

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा / рдмाрджрд▓ рдлрдЯрдиा

  • рдирджिрдпों рдХा рдЙрдлाрди

  • рдЬрд▓ рдиिрдХाрд╕ी рдХी рдХрдоी

  • рддрдЯрд╡рд░्рддी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рддूрдлाрди рдХी рд▓рд╣рд░ें

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдмाрдв़ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

рд░ाрдЬ्рдп рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ / рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдмिрд╣ाрд░ рдЧंрдбрдХ, рдХोрд╕ी, рдмाрдЧрдорддी
рдЕрд╕рдо рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░, рдмाрд░рдкेрдЯा
рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдЧंрдЧा, рдШाрдШрд░ा
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рд╣ुрдЧрд▓ी, рджाрдоोрджрд░

 рднाрд░рдд рдоें рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclones in India)

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclone) рдПрдХ рддीрд╡्рд░ рд╡ाрдпु рджाрдм рдХी рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рддेрдЬ़ рд╣рд╡ाрдПँ рдХेंрдж्рд░ рдХी рдУрд░ рдШूрдорддी рд╣ैं рдФрд░ рднाрд░ी рд╡рд░्рд╖ा рд╣ोрддी рд╣ै।

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрддों рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

  • Tropical Cyclones – рд╕рдоुрдж्рд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди (Bay of Bengal, Arabian Sea)

  • Extra-Tropical Cyclones – рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдХे рдкрд╣ाрдб़ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХे рдиाрдо рдХैрд╕े рд░рдЦे рдЬाрддे рд╣ैं?

  • WMO (World Meteorological Organization) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рднाрд░рдд рд╕рдоेрдд 13 рджेрд╢ों рдХी рд╕ूрдЪी рд╕े рдиाрдо рдЪुрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।

рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХा рдиाрдо рд╡рд░्рд╖ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп
рдлाрдиी (Fani) 2019 рдУрдбिрд╢ा
рдЕрдо्рдлाрди (Amphan) 2020 рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
рдпाрд╕ (Yaas) 2021 рдУрдбिрд╢ा, рдмंрдЧाрд▓
рддाрдЙрддे (Tauktae) 2021 рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░

 рдмाрдв़ рдФрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

  • NDMA рдж्рд╡ाрд░ा Early Warning System

  • рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╢ेрд▓्рдЯрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг

  • рдирджिрдпों рдХे рдХिрдиाрд░े рдмाँрдз рдФрд░ рддрдЯрдмंрдз

  • рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг


ЁЯза CET Practice MCQs – Floods & Cyclones

Q1. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдмाрдв़ рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै?
A) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди  B) рдмिрд╣ाрд░  C) рдкंрдЬाрдм  D) рдЧुрдЬрд░ाрдд
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рдмिрд╣ाрд░

Q2. рд╡рд░्рд╖ 2020 рдоें рдЕрдо्рдлाрди (Amphan) рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдиे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХिрдпा рдеा?
A) рдУрдбिрд╢ा  B) рдЧुрдЬрд░ाрдд  C) рдХेрд░рд▓  D) рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
✔️ рдЙрдд्рддрд░: D) рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓

Q3. рдЪрдХ्рд░рд╡ाрддों рдХे рдиाрдордХрд░рдг рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХिрд╕ рд╕ंрдЧрдарди рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
A) UNESCO  B) WHO  C) WMO  D) UNDP
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) WMO

Q4. рдлाрдиी рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЖрдпा рдеा?
A) 2018  B) 2019  C) 2020  D) 2021
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) 2019


рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा рдФрд░ рднूрд╕्рдЦрд▓рди – рдк्рд░рдХाрд░, рдХ्рд╖ेрдд्рд░, CET рдк्рд░рд╢्рди


 рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा (Drought in India)

✅ рдкрд░िрднाрд╖ा:

рд╕ूрдЦा рд╡рд╣ рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдЬрдм рдХिрд╕ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд▓ рдХी рднाрд░ी рдХрдоी рдФрд░ рдХृрд╖ि рдкрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рд╣ै।

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг:

  • рдоाрдирд╕ूрди рдХी рдЕрд╕рдлрд▓рддा

  • рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ

  • рдЬрд▓рд╕्рд░ोрддों рдХा рдХ्рд╖рд░рдг

  • рдЕрдиिрдпोрдЬिрдд рдЬрд▓ рдк्рд░рдмंрдзрди

✅ рд╕ूрдЦे рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

  1. рдоौрд╕рдоीрдп рд╕ूрдЦा (Meteorological Drought) – рд╡рд░्рд╖ा рдХी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдХрдоी

  2. рдХृрд╖ि рд╕ूрдЦा (Agricultural Drought) – рдлрд╕рд▓ рдХी рд╡िрдлрд▓рддा

  3. рдЬрд▓ рдЖрдкूрд░्рддि рд╕ूрдЦा (Hydrological Drought) – рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों рдоें рдЬрд▓ рдХी рдХрдоी

  4. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ूрдЦा (Socio-economic Drought) – рд▓ोрдЧों рдХी рдЬ़рд░ूрд░рддें рдкूрд░ी рди рд╣ोрдиा

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ूрдЦा рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

  • рд╡िрджрд░्рдн (рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░)

  • рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб (UP/MP)

  • рддेрд▓ंрдЧाрдиा

  • рдЧुрдЬрд░ाрдд


 рднाрд░рдд рдоें рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide in India)

✅ рдкрд░िрднाрд╖ा:

рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide) рдкृрде्рд╡ी рдХे рдХिрд╕ी рд╣िрд╕्рд╕े рдХा рдЕрдЪाрдирдХ рдврд╣ рдЬाрдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдКँрдЪे рдврд▓ाрдиों рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।

✅ рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा

  • рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ

  • рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рдХी рдХрдордЬोрд░ी

  • рд╕рдб़рдХ рдиिрд░्рдоाрдг, рдЦрдирди рдЖрджि рдоाрдирд╡ рдХाрд░्рдп

✅ рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб

  • рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢

  • рд╕िрдХ्рдХिрдо

  • рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢

  • рдкрд╢्рдЪिрдоी рдШाрдЯ (рдХेрд░рд▓, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ)

✅ рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

рдк्рд░рдХाрд░ рд╡िрд╡рд░рдг
рд╕्рд▓ाрдЗрдбिंрдЧ рдкूрд░ा рдкрд╣ाрдб़ी рднाрдЧ рдЦिрд╕рдХрдиा
рдл्рд▓ोрдЗंрдЧ рдорд▓рдмा рдпा рдХीрдЪрдб़ рдХा рдмрд╣рдиा
рдЯॉрдкрд▓िंрдЧ рдКрдкрд░ी рдЪрдЯ्рдЯाрди рдХा рдЕрдЪाрдирдХ рдЧिрд░рдиा

ЁЯза CET Practice MCQs – рд╕ूрдЦा рдФрд░ рднूрд╕्рдЦрд▓рди

Q1. рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ोрддा рд╣ै?
A) рдкंрдЬाрдм  B) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди  C) рдЕрд╕рдо  D) рдХेрд░рд▓
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

Q2. рднूрд╕्рдЦрд▓рди рд╕े рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рд╕ा рд╣ै?
A) рдЧुрдЬрд░ाрдд  B) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб  C) рдЧोрд╡ा  D) рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб

Q3. рд╕ूрдЦा рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╣ोрддा рд╣ै?
A) 2  B) 3  C) 4  D) 5
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) 4

Q4. рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ै?
A) рднूрдХंрдк  B) рдмрд░्рдлрдмाрд░ी  C) рдмाрд░िрд╢ рд╡ рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ  D) рдк्рд░рджूрд╖рдг
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдмाрд░िрд╢ рд╡ рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ


 рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

✅ рд╕ूрдЦे рд╕े рдмрдЪाрд╡:

  • рдЬрд▓ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг (рд░ेрди рд╡ाрдЯрд░ рд╣ाрд░्рд╡ेрд╕्рдЯिंрдЧ)

  • рд╕ूрдЦा-рдк्рд░рддिрд░ोрдзी рдлрд╕рд▓ें

  • рдЯрдкрдХ рд╕िंрдЪाрдИ рдк्рд░рдгाрд▓ी (Drip Irrigation)

✅ рднूрд╕्рдЦрд▓рди рд╕े рдмрдЪाрд╡:

  • рдврд▓ाрдиों рдкрд░ рдкेрдб़ рд▓рдЧाрдиा

  • рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдпों рдкрд░ рд░ोрдХ

  • рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдкूрд░्рд╡ рдЪेрддाрд╡рдиी рдк्рд░рдгाрд▓ी (Landslide Early Warning System)


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु – CET 2025 рдХे рд▓िрдП рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЧाрдЗрдб


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं

  • рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЙрд╖्рдг рдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдоाрдирд╕ूрдиी (Tropical Monsoon) рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।

  • рдпрд╣ाँ рдЧрд░्рдоी, рд╡рд░्рд╖ा рдФрд░ рд╕рд░्рджी – рддीрдиों рдЛрддुрдПं рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ोрддी рд╣ैं।

  • рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╡िрд╡िрдзрддा рджेрд╢ рдХे рдЖрдХाрд░, рд╕्рдерд▓ाрдХृрддि рд╡ рд╕рдоुрдж्рд░ рдХी рдиिрдХрдЯрддा рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै।


 рднाрд░рдд рдХे рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (Climatic Regions of India)

рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ाрдЬ्рдп
рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдЖрд░्рдж्рд░ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдШाрдЯ, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рднाрд░рдд
рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рд╢ुрд╖्рдХ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЧुрдЬрд░ाрдд
рд╕рдорд╢ीрддोрд╖्рдг (Temperate) рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░, рд╣िрдоाрдЪрд▓, рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб
рдорд░ुрд╕्рдерд▓ीрдп рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓ (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди)
рдЕрд░्рдз-рд╢ुрд╖्рдХ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рддेрд▓ंрдЧाрдиा

 рднाрд░рдд рдоें рдоाрдирд╕ूрди рдк्рд░рдгाрд▓ी (Monsoon System in India)

✅ рдоाрдирд╕ूрди рдХा рдЕрд░्рде:

рдоाрдирд╕ूрди рдПрдХ рдоौрд╕рдоी рдкрд╡рди рд╣ै рдЬो рдЧрд░्рдоी рдоें рд╕рдоुрдж्рд░ рд╕े рд╕्рдерд▓ рдХी рдУрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рджी рдоें рд╕्рдерд▓ рд╕े рд╕рдоुрдж्рд░ рдХी рдУрд░ рдмрд╣рддी рд╣ै।

✅ рджो рдк्рд░рдоुрдЦ рдоाрдирд╕ूрди:

  1. рджрдХ्рд╖िрдг-рдкрд╢्рдЪिрдо рдоाрдирд╕ूрди (SW Monsoon) – рдЬूрди рд╕े рд╕िрддрдо्рдмрд░

    • рднाрд░рдд рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा 75% рдЗрд╕ी рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै

    • рджो рд╢ाрдЦाрдПं – рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рд╢ाрдЦा рд╡ рдмंрдЧाрд▓ рд╢ाрдЦा

  2. рдЙрдд्рддрд░-рдкूрд░्рд╡ рдоाрдирд╕ूрди (NE Monsoon) – рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рджिрд╕рдо्рдмрд░

    • рддрдоिрд▓рдиाрдбु, рдкुрдб्рдбुрдЪेрд░ी рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд

✅ рдоाрдирд╕ूрди рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा: рдоेрдШाрд▓рдп (Mawsynram, World's Wettest Place)

  • рдХрдо рд╡рд░्рд╖ा: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЧुрдЬрд░ाрдд

  • рдоाрдирд╕ूрди рдЖрдиे рдХी рддिрдеि: рдХेрд░рд▓ рдоें 1 рдЬूрди (рд╕ाрдоाрди्рдп рддिрдеि)


ЁЯза CET Practice MCQs – Climate & Monsoon

Q1. рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ै?
A) рд╕рдорд╢ीрддोрд╖्рдг  B) рднूрдордз्рдпрд░ेрдЦीрдп  C) рдоाрдирд╕ूрдиी  D) рдорд░ुрд╕्рдерд▓ीрдп
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдоाрдирд╕ूрдиी

Q2. рджрдХ्рд╖िрдг-рдкрд╢्рдЪिрдо рдоाрдирд╕ूрди рднाрд░рдд рдоें рдХрдм рдЖрддा рд╣ै?
A) рдоाрд░्рдЪ  B) рдордИ  C) рдЬूрди  D) рдЬुрд▓ाрдИ
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдЬूрди

Q3. рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдХрд╣ाँ рд╣ोрддी рд╣ै?
A) рдЪेрди्рдирдИ  B) рдоुंрдмрдИ  C) рдЪेрд░ाрдкूंрдЬी  D) рд╢िрд▓ांрдЧ
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдЪेрд░ाрдкूंрдЬी (рдЕрдм – Mawsynram)

Q4. рдЙрдд्рддрд░-рдкूрд░्рд╡ рдоाрдирд╕ूрди рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдХрд╣ाँ рд╣ोрддी рд╣ै?
A) рдЧुрдЬрд░ाрдд  B) рддрдоिрд▓рдиाрдбु  C) рдкंрдЬाрдм  D) рдЕрд╕рдо
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рддрдоिрд▓рдиाрдбु


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╕े рдЬुрдб़े рд░ोрдЪрдХ рддрде्рдп

  • рд╕рдмрд╕े рд╢ुрд╖्рдХ рд╕्рдеाрди: рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

  • рд╕рдмрд╕े рдаंрдбा рд╕्рдеाрди: рдж्рд░ाрд╕ (Dras), рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░

  • рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рддाрдкрдоाрди: рдлाрд▓ोрджी, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди (51°C, 2016)

  • рд╕рдмрд╕े рдаंрдбा рд░िрдХॉрд░्рдб: рдж्рд░ाрд╕ (−60°C approx., 1995)


ЁЯза CET Revision Tip:

ЁЯМж️ рдоाрдирд╕ूрди = 2 рдк्рд░рдХाрд░  
ЁЯПЮ️ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ = рдХрдо рд╕े рдХрдо 5 рдпाрдж рд░рдЦें  
ЁЯМб️ Highest/Lowest Temperature → рд╣рдоेрд╢ा рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै

ЁЯФЧ GyaanPediya Connect Links:

ЁЯУ▓ WhatsApp | ЁЯУ╕ Instagram | ЁЯУШ Facebook | ▶️ YouTube | ЁЯУв Telegram | ЁЯТ░ PDF Bonus

 

© 2025 GyaanPediya. рдпрд╣ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХॉрдкीрд░ाрдЗрдЯ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╣ै। рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдирдХрд▓ рдХाрдиूрдиी рдЕрдкрд░ाрдз рд╣ै।