DMCA.com Protection Status GyaanPediya - Govt Exams Preparation | GK, Reasoning, Science, Maths, Haryana GK and More GyaanPediya: disaster management cet
Showing posts with label disaster management cet. Show all posts
Showing posts with label disaster management cet. Show all posts

Natural Disasters and Climate of India – Causes, Types, Zones & CET 2025 MCQs | GyaanPediya GK

рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं: рдкрд░िрднाрд╖ा, рдк्рд░рдХाрд░ рд╡ рдХाрд░рдг | General Awareness – GyaanPediya

India map showing disaster zones and monsoon regions for CET 2025 GK | GyaanPediya



 рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं (Natural Disasters in India)


 рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджा рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं (Natural Disasters) рд╡े рд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी рдШрдЯрдиाрдПं рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬो рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдХाрд░рдгों рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ैं рдФрд░ рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди, рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुँрдЪाрддी рд╣ैं।

ЁЯМА рдоुрдЦ्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг – рднूрдХंрдк, рдмाрдв़, рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд, рд╕ूрдЦा, рднूрд╕्рдЦрд▓рди, рд╕ुрдиाрдоी


 рднाрд░рдд рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं

рдЖрдкрджा рдХा рдиाрдо рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рднूрдХंрдк (Earthquake) рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд, рд╣िрдоाрд▓рдпी рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдмाрдв़ (Flood) рдЕрд╕рдо, рдмिрд╣ाрд░, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
рд╕ूрдЦा (Drought) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рд╡िрджрд░्рдн, рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб
рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclone) рдУрдбिрд╢ा, рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢, рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб, рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рд░ाрдЬ्рдп
рд╕ुрдиाрдоी (Tsunami) рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░, рддрдоिрд▓рдиाрдбु, рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢

 рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдУं рдХे рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг

  1. рднूрдЧрд░्рднीрдп рд╣рд▓рдЪрд▓ – рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рдЯрдХ्рдХрд░ рд╕े рднूрдХंрдк

  2. рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा – рдмाрдв़ рд╡ рднूрд╕्рдЦрд▓рди

  3. рдоाрдирд╡рдЬрдиिрдд рдХाрд░рдг – рдкेрдб़ों рдХी рдХрдЯाрдИ, рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдп

  4. рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ – рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╡ рд╕ुрдиाрдоी


 рднाрд░рдд рдоें рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдХी рднूрдоिрдХा

  • рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг (NDMA) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा: 2005

  • рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ SDMA

  • Early Warning Systems, NDRF рдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा


ЁЯза CET Practice MCQ (Basic)

Q. рднाрд░рдд рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг (NDMA) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рд╣ुрдИ рдеी?
A) 1995  B) 2000  C) 2005  D) 2010
✔️ рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░: C) 2005


 рднाрд░рдд рдоें рднूрдХंрдк – рдХाрд░рдг, рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рдЬोрдиिंрдЧ рд╡ рдк्рд░рднाрд╡


 рднूрдХंрдк рдХ्рдпा рд╣ै?

рднूрдХंрдк (Earthquake) рдкृрде्рд╡ी рдХी рд╕рддрд╣ рдоें рдЕрдЪाрдирдХ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдХंрдкрди рд╣ै, рдЬो рдЯेрдХ्рдЯोрдиिрдХ рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рдЯрдХрд░ाрд╣рдЯ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдХेंрдж्рд░ (epicenter) рд╡рд╣ рд╕्рдеाрди рд╣ोрддा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдХंрдкрди рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।


 рднूрдХंрдк рдХे рдХाрд░рдг

  1. рдЯेрдХ्рдЯोрдиिрдХ рдк्рд▓ेрдЯ्рд╕ рдХी рд╣рд▓рдЪрд▓

  2. рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦीрдп рдЧрддिрд╡िрдзि

  3. рдоाрдирд╡рдЬрдиिрдд рдХाрд░्рдп – рдЬैрд╕े рдмाँрдз, рдЦрдирди

  4. рдлॉрд▓्рдЯ рд▓ाрдЗрдиों рдоें рддрдиाрд╡


 рднाрд░рдд рдоें рднूрдХंрдкीрдп рдЬ़ोрди (Seismic Zones)

рднाрд░рдд рдХो рднूрдХंрдкीрдп рджृрд╖्рдЯि рд╕े 4 рдЬोрди рдоें рдмांрдЯा рдЧрдпा рд╣ै:

рдЬ़ोрди рдиंрдмрд░ рдЦрддрд░े рдХा рд╕्рддрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдЬ़ोрди 2 рдХрдо рдЬोрдЦिрдо рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рд╣िрд╕्рд╕े
рдЬ़ोрди 3 рдордз्рдпрдо рдЬोрдЦिрдо рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░, MP
рдЬ़ोрди 4 рдЙрдЪ्рдЪ рдЬोрдЦिрдо рдмिрд╣ाрд░, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓, NCR
рдЬ़ोрди 5 рдЕрдд्рдпंрдд рдЙрдЪ्рдЪ рдЬोрдЦिрдо рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░, рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб, рдЕрд╕рдо

 рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдХैрд╕े рдоाрдкी рдЬाрддी рд╣ै?

рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдХो Richter Scale рдж्рд╡ाрд░ा рдоाрдкा рдЬाрддा рд╣ै:

рд░िрдХ्рдЯрд░ рд╕्рдХेрд▓ рдк्рд░рднाрд╡
0 – 3 рдмрд╣ुрдд рд╣рд▓्рдХा, рдорд╣рд╕ूрд╕ рднी рдирд╣ीं рд╣ोрддा
4 – 5 рд╣рд▓्рдХा, рдЦिрдб़рдХिрдпां рд╣िрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ैं
6 – 7 рдЧंрднीрд░, рдЗрдоाрд░рддें рджрд░рдХ рд╕рдХрддी рд╣ैं
7 – 8 рд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी, рдЬ़рдоीрди рдлрдЯ рд╕рдХрддी рд╣ै
8+ рдорд╣ाрд╡िрдиाрд╢рдХाрд░ी, рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рддрдмाрд╣ी

ЁЯза CET Practice MCQs – Earthquake

Q1. рднाрд░рдд рдХो рднूрдХंрдкीрдп рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдХिрддрдиे рдЬोрди рдоें рдмांрдЯा рдЧрдпा рд╣ै?
A) 3  B) 4  C) 5  D) 2
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) 4

Q2. рднूрдХंрдк рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдоाрдкрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ рдкैрдоाрдиे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै?
A) Kelvin Scale  B) Celsius Scale  C) Richter Scale  D) Seismic Scale
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) Richter Scale

Q3. рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рднूрдХंрдкीрдп рдЬोрди рдХौрди рд╕ा рд╣ै?
A) Zone 3  B) Zone 1  C) Zone 5  D) Zone 2
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) Zone 5

Q4. рднूрдХंрдк рдХा рдХेंрдж्рд░ рдХिрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं?
A) Hypocenter  B) Epicenter  C) Focus  D) Origin
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) Epicenter


 рднूрдХंрдк рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

  • рдордЬрдмूрдд рдиिрд░्рдоाрдг рд╡ anti-seismic рддрдХрдиीрдХ

  • рдЦुрд▓े рдоैрджाрди рдоें рдЬाрдиा

  • рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рдХिрдЯ рд╡ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг

  • рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдпोрдЬрдиा (NDMA guidelines)


 рднाрд░рдд рдоें рдмाрдв़ рд╡ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд – рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдПं


 рднाрд░рдд рдоें рдмाрдв़ (Floods in India)

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा / рдмाрджрд▓ рдлрдЯрдиा

  • рдирджिрдпों рдХा рдЙрдлाрди

  • рдЬрд▓ рдиिрдХाрд╕ी рдХी рдХрдоी

  • рддрдЯрд╡рд░्рддी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рддूрдлाрди рдХी рд▓рд╣рд░ें

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдмाрдв़ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

рд░ाрдЬ्рдп рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ / рдХ्рд╖ेрдд्рд░
рдмिрд╣ाрд░ рдЧंрдбрдХ, рдХोрд╕ी, рдмाрдЧрдорддी
рдЕрд╕рдо рдм्рд░рд╣्рдордкुрдд्рд░, рдмाрд░рдкेрдЯा
рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдЧंрдЧा, рдШाрдШрд░ा
рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рд╣ुрдЧрд▓ी, рджाрдоोрджрд░

 рднाрд░рдд рдоें рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclones in India)

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХ्рдпा рд╣ै?

рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд (Cyclone) рдПрдХ рддीрд╡्рд░ рд╡ाрдпु рджाрдм рдХी рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рддेрдЬ़ рд╣рд╡ाрдПँ рдХेंрдж्рд░ рдХी рдУрд░ рдШूрдорддी рд╣ैं рдФрд░ рднाрд░ी рд╡рд░्рд╖ा рд╣ोрддी рд╣ै।

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрддों рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

  • Tropical Cyclones – рд╕рдоुрдж्рд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди (Bay of Bengal, Arabian Sea)

  • Extra-Tropical Cyclones – рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдХे рдкрд╣ाрдб़ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें

✅ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХे рдиाрдо рдХैрд╕े рд░рдЦे рдЬाрддे рд╣ैं?

  • WMO (World Meteorological Organization) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рднाрд░рдд рд╕рдоेрдд 13 рджेрд╢ों рдХी рд╕ूрдЪी рд╕े рдиाрдо рдЪुрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।

рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХा рдиाрдо рд╡рд░्рд╖ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп
рдлाрдиी (Fani) 2019 рдУрдбिрд╢ा
рдЕрдо्рдлाрди (Amphan) 2020 рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
рдпाрд╕ (Yaas) 2021 рдУрдбिрд╢ा, рдмंрдЧाрд▓
рддाрдЙрддे (Tauktae) 2021 рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░

 рдмाрдв़ рдФрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

  • NDMA рдж्рд╡ाрд░ा Early Warning System

  • рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рд╢ेрд▓्рдЯрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг

  • рдирджिрдпों рдХे рдХिрдиाрд░े рдмाँрдз рдФрд░ рддрдЯрдмंрдз

  • рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг


ЁЯза CET Practice MCQs – Floods & Cyclones

Q1. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдмाрдв़ рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै?
A) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди  B) рдмिрд╣ाрд░  C) рдкंрдЬाрдм  D) рдЧुрдЬрд░ाрдд
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рдмिрд╣ाрд░

Q2. рд╡рд░्рд╖ 2020 рдоें рдЕрдо्рдлाрди (Amphan) рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдиे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХिрдпा рдеा?
A) рдУрдбिрд╢ा  B) рдЧुрдЬрд░ाрдд  C) рдХेрд░рд▓  D) рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
✔️ рдЙрдд्рддрд░: D) рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓

Q3. рдЪрдХ्рд░рд╡ाрддों рдХे рдиाрдордХрд░рдг рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХिрд╕ рд╕ंрдЧрдарди рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рд╣ोрддी рд╣ै?
A) UNESCO  B) WHO  C) WMO  D) UNDP
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) WMO

Q4. рдлाрдиी рдЪрдХ्рд░рд╡ाрдд рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЖрдпा рдеा?
A) 2018  B) 2019  C) 2020  D) 2021
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) 2019


рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा рдФрд░ рднूрд╕्рдЦрд▓рди – рдк्рд░рдХाрд░, рдХ्рд╖ेрдд्рд░, CET рдк्рд░рд╢्рди


 рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा (Drought in India)

✅ рдкрд░िрднाрд╖ा:

рд╕ूрдЦा рд╡рд╣ рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдЬрдм рдХिрд╕ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд▓ рдХी рднाрд░ी рдХрдоी рдФрд░ рдХृрд╖ि рдкрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рд╣ै।

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг:

  • рдоाрдирд╕ूрди рдХी рдЕрд╕рдлрд▓рддा

  • рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ

  • рдЬрд▓рд╕्рд░ोрддों рдХा рдХ्рд╖рд░рдг

  • рдЕрдиिрдпोрдЬिрдд рдЬрд▓ рдк्рд░рдмंрдзрди

✅ рд╕ूрдЦे рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

  1. рдоौрд╕рдоीрдп рд╕ूрдЦा (Meteorological Drought) – рд╡рд░्рд╖ा рдХी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдХрдоी

  2. рдХृрд╖ि рд╕ूрдЦा (Agricultural Drought) – рдлрд╕рд▓ рдХी рд╡िрдлрд▓рддा

  3. рдЬрд▓ рдЖрдкूрд░्рддि рд╕ूрдЦा (Hydrological Drought) – рдирджिрдпों, рддाрд▓ाрдмों рдоें рдЬрд▓ рдХी рдХрдоी

  4. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ूрдЦा (Socio-economic Drought) – рд▓ोрдЧों рдХी рдЬ़рд░ूрд░рддें рдкूрд░ी рди рд╣ोрдиा

✅ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ूрдЦा рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

  • рд╡िрджрд░्рдн (рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░)

  • рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб (UP/MP)

  • рддेрд▓ंрдЧाрдиा

  • рдЧुрдЬрд░ाрдд


 рднाрд░рдд рдоें рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide in India)

✅ рдкрд░िрднाрд╖ा:

рднूрд╕्рдЦрд▓рди (Landslide) рдкृрде्рд╡ी рдХे рдХिрд╕ी рд╣िрд╕्рд╕े рдХा рдЕрдЪाрдирдХ рдврд╣ рдЬाрдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдКँрдЪे рдврд▓ाрдиों рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।

✅ рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा

  • рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ

  • рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рдХी рдХрдордЬोрд░ी

  • рд╕рдб़рдХ рдиिрд░्рдоाрдг, рдЦрдирди рдЖрджि рдоाрдирд╡ рдХाрд░्рдп

✅ рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб

  • рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢

  • рд╕िрдХ्рдХिрдо

  • рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢

  • рдкрд╢्рдЪिрдоी рдШाрдЯ (рдХेрд░рд▓, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ)

✅ рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдХे рдк्рд░рдХाрд░:

рдк्рд░рдХाрд░ рд╡िрд╡рд░рдг
рд╕्рд▓ाрдЗрдбिंрдЧ рдкूрд░ा рдкрд╣ाрдб़ी рднाрдЧ рдЦिрд╕рдХрдиा
рдл्рд▓ोрдЗंрдЧ рдорд▓рдмा рдпा рдХीрдЪрдб़ рдХा рдмрд╣рдиा
рдЯॉрдкрд▓िंрдЧ рдКрдкрд░ी рдЪрдЯ्рдЯाрди рдХा рдЕрдЪाрдирдХ рдЧिрд░рдиा

ЁЯза CET Practice MCQs – рд╕ूрдЦा рдФрд░ рднूрд╕्рдЦрд▓рди

Q1. рднाрд░рдд рдоें рд╕ूрдЦा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ोрддा рд╣ै?
A) рдкंрдЬाрдм  B) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди  C) рдЕрд╕рдо  D) рдХेрд░рд▓
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

Q2. рднूрд╕्рдЦрд▓рди рд╕े рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рд╕ा рд╣ै?
A) рдЧुрдЬрд░ाрдд  B) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб  C) рдЧोрд╡ा  D) рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб

Q3. рд╕ूрдЦा рдХिрддрдиे рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╣ोрддा рд╣ै?
A) 2  B) 3  C) 4  D) 5
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) 4

Q4. рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рдХ्рдпा рд╣ै?
A) рднूрдХंрдк  B) рдмрд░्рдлрдмाрд░ी  C) рдмाрд░िрд╢ рд╡ рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ  D) рдк्рд░рджूрд╖рдг
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдмाрд░िрд╢ рд╡ рд╡рдиों рдХी рдХрдЯाрдИ


 рдмрдЪाрд╡ рдХे рдЙрдкाрдп

✅ рд╕ूрдЦे рд╕े рдмрдЪाрд╡:

  • рдЬрд▓ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг (рд░ेрди рд╡ाрдЯрд░ рд╣ाрд░्рд╡ेрд╕्рдЯिंрдЧ)

  • рд╕ूрдЦा-рдк्рд░рддिрд░ोрдзी рдлрд╕рд▓ें

  • рдЯрдкрдХ рд╕िंрдЪाрдИ рдк्рд░рдгाрд▓ी (Drip Irrigation)

✅ рднूрд╕्рдЦрд▓рди рд╕े рдмрдЪाрд╡:

  • рдврд▓ाрдиों рдкрд░ рдкेрдб़ рд▓рдЧाрдиा

  • рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдпों рдкрд░ рд░ोрдХ

  • рднूрд╕्рдЦрд▓рди рдкूрд░्рд╡ рдЪेрддाрд╡рдиी рдк्рд░рдгाрд▓ी (Landslide Early Warning System)


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु – CET 2025 рдХे рд▓िрдП рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдЧाрдЗрдб


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं

  • рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЙрд╖्рдг рдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдоाрдирд╕ूрдиी (Tropical Monsoon) рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।

  • рдпрд╣ाँ рдЧрд░्рдоी, рд╡рд░्рд╖ा рдФрд░ рд╕рд░्рджी – рддीрдиों рдЛрддुрдПं рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ोрддी рд╣ैं।

  • рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╡िрд╡िрдзрддा рджेрд╢ рдХे рдЖрдХाрд░, рд╕्рдерд▓ाрдХृрддि рд╡ рд╕рдоुрдж्рд░ рдХी рдиिрдХрдЯрддा рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै।


 рднाрд░рдд рдХे рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (Climatic Regions of India)

рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ाрдЬ्рдп
рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдЖрд░्рдж्рд░ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдШाрдЯ, рдкूрд░्рд╡ोрдд्рддрд░ рднाрд░рдд
рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рд╢ुрд╖्рдХ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЧुрдЬрд░ाрдд
рд╕рдорд╢ीрддोрд╖्рдг (Temperate) рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░, рд╣िрдоाрдЪрд▓, рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб
рдорд░ुрд╕्рдерд▓ीрдп рдеाрд░ рдорд░ुрд╕्рдерд▓ (рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди)
рдЕрд░्рдз-рд╢ुрд╖्рдХ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рддेрд▓ंрдЧाрдиा

 рднाрд░рдд рдоें рдоाрдирд╕ूрди рдк्рд░рдгाрд▓ी (Monsoon System in India)

✅ рдоाрдирд╕ूрди рдХा рдЕрд░्рде:

рдоाрдирд╕ूрди рдПрдХ рдоौрд╕рдоी рдкрд╡рди рд╣ै рдЬो рдЧрд░्рдоी рдоें рд╕рдоुрдж्рд░ рд╕े рд╕्рдерд▓ рдХी рдУрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рджी рдоें рд╕्рдерд▓ рд╕े рд╕рдоुрдж्рд░ рдХी рдУрд░ рдмрд╣рддी рд╣ै।

✅ рджो рдк्рд░рдоुрдЦ рдоाрдирд╕ूрди:

  1. рджрдХ्рд╖िрдг-рдкрд╢्рдЪिрдо рдоाрдирд╕ूрди (SW Monsoon) – рдЬूрди рд╕े рд╕िрддрдо्рдмрд░

    • рднाрд░рдд рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा 75% рдЗрд╕ी рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै

    • рджो рд╢ाрдЦाрдПं – рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рд╢ाрдЦा рд╡ рдмंрдЧाрд▓ рд╢ाрдЦा

  2. рдЙрдд्рддрд░-рдкूрд░्рд╡ рдоाрдирд╕ूрди (NE Monsoon) – рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рджिрд╕рдо्рдмрд░

    • рддрдоिрд▓рдиाрдбु, рдкुрдб्рдбुрдЪेрд░ी рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд

✅ рдоाрдирд╕ूрди рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд░ाрдЬ्рдп:

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा: рдоेрдШाрд▓рдп (Mawsynram, World's Wettest Place)

  • рдХрдо рд╡рд░्рд╖ा: рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЧुрдЬрд░ाрдд

  • рдоाрдирд╕ूрди рдЖрдиे рдХी рддिрдеि: рдХेрд░рд▓ рдоें 1 рдЬूрди (рд╕ाрдоाрди्рдп рддिрдеि)


ЁЯза CET Practice MCQs – Climate & Monsoon

Q1. рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ै?
A) рд╕рдорд╢ीрддोрд╖्рдг  B) рднूрдордз्рдпрд░ेрдЦीрдп  C) рдоाрдирд╕ूрдиी  D) рдорд░ुрд╕्рдерд▓ीрдп
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдоाрдирд╕ूрдиी

Q2. рджрдХ्рд╖िрдг-рдкрд╢्рдЪिрдо рдоाрдирд╕ूрди рднाрд░рдд рдоें рдХрдм рдЖрддा рд╣ै?
A) рдоाрд░्рдЪ  B) рдордИ  C) рдЬूрди  D) рдЬुрд▓ाрдИ
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдЬूрди

Q3. рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдХрд╣ाँ рд╣ोрддी рд╣ै?
A) рдЪेрди्рдирдИ  B) рдоुंрдмрдИ  C) рдЪेрд░ाрдкूंрдЬी  D) рд╢िрд▓ांрдЧ
✔️ рдЙрдд्рддрд░: C) рдЪेрд░ाрдкूंрдЬी (рдЕрдм – Mawsynram)

Q4. рдЙрдд्рддрд░-рдкूрд░्рд╡ рдоाрдирд╕ूрди рд╕े рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा рдХрд╣ाँ рд╣ोрддी рд╣ै?
A) рдЧुрдЬрд░ाрдд  B) рддрдоिрд▓рдиाрдбु  C) рдкंрдЬाрдм  D) рдЕрд╕рдо
✔️ рдЙрдд्рддрд░: B) рддрдоिрд▓рдиाрдбु


 рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рд╕े рдЬुрдб़े рд░ोрдЪрдХ рддрде्рдп

  • рд╕рдмрд╕े рд╢ुрд╖्рдХ рд╕्рдеाрди: рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

  • рд╕рдмрд╕े рдаंрдбा рд╕्рдеाрди: рдж्рд░ाрд╕ (Dras), рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░

  • рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рддाрдкрдоाрди: рдлाрд▓ोрджी, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди (51°C, 2016)

  • рд╕рдмрд╕े рдаंрдбा рд░िрдХॉрд░्рдб: рдж्рд░ाрд╕ (−60°C approx., 1995)


ЁЯза CET Revision Tip:

ЁЯМж️ рдоाрдирд╕ूрди = 2 рдк्рд░рдХाрд░  
ЁЯПЮ️ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ = рдХрдо рд╕े рдХрдо 5 рдпाрдж рд░рдЦें  
ЁЯМб️ Highest/Lowest Temperature → рд╣рдоेрд╢ा рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै

ЁЯФЧ GyaanPediya Connect Links:

ЁЯУ▓ WhatsApp | ЁЯУ╕ Instagram | ЁЯУШ Facebook | ▶️ YouTube | ЁЯУв Telegram | ЁЯТ░ PDF Bonus

 

© 2025 GyaanPediya. рдпрд╣ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХॉрдкीрд░ाрдЗрдЯ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╣ै। рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдирдХрд▓ рдХाрдиूрдиी рдЕрдкрд░ाрдз рд╣ै।