Hindi Grammar – Upasarg & Pratyay for CET 2025
ЁЯУШ Hindi Grammar – рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ (Prefixes in Hindi)
ЁЯУМ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ (What is Upasarg in Hindi)?
рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ (Prefix) рд╡рд╣ рд╢рдм्рджांрд╢ рдпा рдЕрдХ्рд╖рд░ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдХिрд╕ी рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж рдХे рдкрд╣рд▓े рдЬुрдб़рдХрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрд░्рде рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं।
✅ рдЙрджाрд╣рд░рдг:
• рд╕ु + рдХрд░्рдо = рд╕ुрдХрд░्рдо (рдЕрдЪ्рдЫा рдХाрд░्рдп)
• рдЕ + рдирдп = рдЕрдирдп (рдмुрд░ा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░)
ЁЯУШ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд
| рд╕्рд░ोрдд | рдЙрджाрд╣рд░рдг | рдЕрд░्рде |
|---|---|---|
| рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕े | рдк्рд░, рдкрд░ा, рдЕрдиु, рдЕрддि, рд╕ु, рджु | рдЖрдЧे, рдЕрдд्рдпрдзिрдХ, рдЕрдЪ्рдЫा, рдмुрд░ा |
| рдЙрд░्рджू рд╕े | рдмे, рд▓ा | рдмिрдиा |
| рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी рд╕े | рдкोрд╕्рдЯ, рдк्рд░ी | рдмाрдж рдоें, рдкрд╣рд▓े |
ЁЯза CET 2025 рдоें рдХैрд╕े рдЖрддे рд╣ैं рдк्рд░рд╢्рди?
-
рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХрд░рдиी рд╣ोрддी рд╣ै।
-
рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╡िрдХрд▓्рдк рд╕े рд╕рд╣ी рд╢рдм्рдж рдЪुрдирдиा рд╣ोрддा рд╣ै।
-
рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рд╕े рдмрдиे рд╢рдм्рджों рдХे рдЕрд░्рде рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
ЁЯФО CET Exam рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧों рдХी рд╕ूрдЪी
| рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ | рдЕрд░्рде | рдЙрджाрд╣рд░рдг | рдЕрд░्рде |
|---|---|---|---|
| рдЕ | рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ (Not) | рдЕрд╢ुрдн | рдЕрд╢ुрдн (рдмुрд░ा) |
| рдЕрдиु | рдкीрдЫे / рдЕрдиुрдХрд░рдг | рдЕрдиुрдХрд░рдг | рдХिрд╕ी рдХा рдЕрдиुрд╕рд░рдг |
| рдк्рд░рддि | рд╡िрд░ोрдз / рдмाрд░-рдмाрд░ | рдк्рд░рддिрд░ोрдз | рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдиा |
| рд╕ु | рдЕрдЪ्рдЫा | рд╕ुрдЧंрдз | рдЕрдЪ्рдЫी рдЦुрд╢рдмू |
| рджु/рджुрд╖ | рдмुрд░ा | рджुрд░्рдЧंрдз | рдЦрд░ाрдм рдЧंрдз |
| рдЕрддि | рдЕрдд्рдпрдзिрдХ | рдЕрддिрд╢рдпोрдХ्рддि | рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдХрд╣рдиा |
| рдкрд░ि | рдЪाрд░ों рдУрд░ | рдкрд░िрдХ्рд░рдордг | рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрдиा |
| рдиिрд░ | рд░рд╣िрдд / рдмिрдиा | рдиिрд░्рджोрд╖ | рджोрд╖ рд░рд╣िрдд |
| рд╕рдо | рд╕ाрде / рдкूрд░ी рддрд░рд╣ | рд╕рдорд╡ेрдд | рдПрдХ рд╕ाрде |
| рдЙрдк | рдкाрд╕ / рд╕рд╣ाрдпрдХ | рдЙрдкрдХाрд░ | рдорджрдж рдХрд░рдиा |
ЁЯз╛ PYQ Style Practice Examples
Q.1: ‘рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди’ рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдХ्рдпा рд╣ै?
A) рдЕрдиु ✅ B) рд╢ा C) рд╕рди D) рди
ЁЯУШ Explanation: “рдЕрдиु” рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рд╣ै, рдЬो 'рд╢ाрд╕рди' рдХे рдкрд╣рд▓े рдЬुрдб़рдХрд░ рдЕрд░्рде рдмрджрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै।
Q.2: 'рд╕ुрдЧंрдз' рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै?
A) рд╕ु ✅ B) рдЧंрдз C) рд╕ुрдЧं D) рдЧंрдзрдХ
ЁЯУШ Explanation: ‘рд╕ु’ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде ‘рдЕрдЪ्рдЫा’ рд╣ोрддा рд╣ै।
ЁЯУЪ Quick Revision Table – CET Ready Format
| рд╢рдм्рдж | рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ | рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж | рдирдпा рдЕрд░्рде |
|---|---|---|---|
| рдЕрдоूрд▓्рдп | рдЕ | рдоूрд▓्рдп | рдЬिрд╕рдХी рдХोрдИ рдХीрдордд рди рд╣ो |
| рдк्рд░рддिрд╢ोрдз | рдк्рд░рддि | рд╢ोрдзрди | рдЬрд╡ाрдм рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рдХाрд░्рдп |
| рдЙрдкрдпोрдЧ | рдЙрдк | рдпोрдЧ | рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рдиा |
| рджुрд░ाрдЪाрд░ | рджु | рдЖрдЪाрд░ | рдЧрд▓рдд рдЖрдЪрд░рдг |
| рдЕрдиुрднрд╡ | рдЕрдиु | рднाрд╡ | рдХिрдпा рдЧрдпा рдЕрдиुрднрд╡ |
ЁЯФЦ GyaanPediya Exam Booster Tip:
ЁЯУМ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рд╕े рдЬुрдб़े рд╕рд╡ाрд▓ Static Grammar + Vocabulary рджोрдиों рдоें рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
ЁЯУМ CET, HTET, SSC, рдФрд░ рдЕрди्рдп Haryana exams рдоें рдмाрд░-рдмाрд░ рдЖрддे рд╣ैं:
-
рдЕрдиु + рд╢ाрд╕рдХ = рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдХ
-
рджु + рдЖрдЪाрд░ = рджुрд░ाрдЪाрд░
-
рдЕрддि + рд╕ुंрджрд░ = рдЕрддिрд╕ुंрджрд░
ЁЯУШ Hindi Grammar – рдк्рд░рдд्рдпрдп (Suffixes in Hindi)
ЁЯУМ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै рдк्рд░рдд्рдпрдп (What is Pratyay in Hindi)?
рдк्рд░рдд्рдпрдп (Suffix) рд╡рд╣ рд╢рдм्рджांрд╢ рд╣ै рдЬो рдХिрд╕ी рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж рдХे рдЕंрдд рдоें рдЬुрдб़рддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ рд╢рдм्рдж рдХे рд░ूрдк рдпा рд╡рд░्рдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рджेрддा рд╣ै।
✅ рдЙрджाрд╣рд░рдг:
• рд╕ुंрджрд░ + рддा = рд╕ुंрджрд░рддा (рд╡िрд╢ेрд╖рдг → рд╕ंрдЬ्рдЮा)
• рдХрд░рдиा + рд╡ाрд▓ा = рдХрд░рдиेрд╡ाрд▓ा (рдХ्рд░िрдпा → рднाрд╡рд╡ाрдЪрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮा)
ЁЯза CET 2025 рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХ्рдпों рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै?
-
рд╢рдм्рдж-рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं
-
рдХिрд╕ рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╕े рдХौрди-рд╕ा рд╢рдм्рдж рдмрдиा рд╣ै, рдпे рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै
-
рд╡рд░्рдЧ-рдкрд░िрд╡рд░्рддрди (рд╕ंрдЬ्рдЮा → рд╡िрд╢ेрд╖рдг, рдХ्рд░िрдпा → рд╕ंрдЬ्рдЮा) рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд MCQs рдЖрддे рд╣ैं
ЁЯФН рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХे рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░
| рдк्рд░рдХाрд░ | рд╡िрд╡рд░рдг | рдЙрджाрд╣рд░рдг | рд╡्рдпाрдХрд░рдгिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ |
|---|---|---|---|
| рд╕ंрдЬ्рдЮा рд╡ाрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп | рд╕ंрдЬ्рдЮा рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े | –рддा, –рдкрди | рдоीрдаा + рддा = рдоिрдаाрд╕ |
| рд╡िрд╢ेрд╖рдг рд╡ाрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп | рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े | –ीрд▓ा, –рдпुрдХ्рдд | рд░рд╕ + ीрд▓ा = рд░рд╕ीрд▓ा |
| рдХ्рд░िрдпा рд╡ाрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдХ्рд░िрдпा рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े | –рдиा, –рдЖрдиा | рд▓िрдЦ + рдиा = рд▓िрдЦрдиा |
| рднाрд╡рд╡ाрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдХिрд╕ी рднाрд╡ рдХो рджрд░्рд╢ाрдиे рд╡ाрд▓े | –рддा, –рдИ | рд╡ीрд░ + рддा = рд╡ीрд░рддा |
| рдХрд░्рддा рд╡ाрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХो рджрд░्рд╢ाрдиे рд╡ाрд▓े | –рд╡ाрд▓ा, –рдХाрд░ | рдЧाрдиा + рд╡ाрд▓ा = рдЧाрдпрдХ |
ЁЯУЪ рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХी CET Exam рдоें High-Weight List
| рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдЕрд░्рде/рд░ूрдкांрддрд░рдг | рдЙрджाрд╣рд░рдг | рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг |
|---|---|---|---|
| рддा | рд╡िрд╢ेрд╖рдг → рд╕ंрдЬ्рдЮा | рд╕рдЪ्рдЪा → рд╕рдЪ्рдЪाрдИ | CET PYQ (2019) |
| рдкрди | рдЕрд╡рд╕्рдеा рдпा рдЧुрдг | рдмрдб़ा → рдмрдб़рдк्рдкрди | HTET Grammar Set |
| рдИ | рд╕ंрдЬ्рдЮा → рд╡िрд╢ेрд╖рдг | рд░ाрдЬा → рд░ाрдиी | Gender-based рдк्рд░рд╢्рди |
| рд╡ाрд▓ा | рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा | рдЧाрдиा → рдЧाрдиेрд╡ाрд▓ा | Verb to noun |
| рдХाрд░ी | рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд╡्рдпрдХ्рддि | рд╢िрд▓्рдк → рд╢िрд▓्рдкрдХाрд░ी | Occupation-related |
| рдИрди | рд▓िंрдЧ рдпा рд╕्рдеाрди рджрд░्рд╢рдХ | рд╣िंрдж → рд╣िंрджुрд╕्рддाрдиी | Nation-type |
| рдкрди | рд╡िрд╢ेрд╖рддा рджрд░्рд╢ाрдиे рд╡ाрд▓ा | рдЫोрдЯा → рдЫोрдЯाрдкрди | Mood-based |
| рдИрдпрдд | рдЕрд╡рд╕्рдеा/рдЧुрдг | рдзрдиी → рдзрдиिрдпрддा | Rare, рдкрд░ Exam рдоें рдкूрдЫा рдЧрдпा |
ЁЯз╛ CET Style Practice Questions (PYQ format)
Q1. "рдИрдоाрдирджाрд░ी" рд╢рдм्рдж рдоें рдХौрди-рд╕ा рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै?
A) рдИ B) рджाрд░ी ✅ C) рдИрдоाрди D) рддा
ЁЯУШ Explanation: “рджाрд░ी” рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै рдЬो ‘рдИрдоाрдирджाрд░’ рд╕े ‘рдИрдоाрдирджाрд░ी’ рдмрдиाрддा рд╣ै (рднाрд╡рд╡ाрдЪрдХ рд╕ंрдЬ्рдЮा)
Q2. “рдЧाрдпрдХ” рд╢рдм्рдж рдоें рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХ्рдпा рд╣ै?
A) рдпрдХ B) рдЕрдХ C) рдХाрд░ D) рдХ ✅
ЁЯУШ Explanation: “рдЧाрдиा” рдХ्рд░िрдпा рд╕े “рдЧाрдпрдХ” рдмрдиा рд╣ै, рдк्рд░рдд्рдпрдп ‘рдХ’ рдЬोрдб़рдиे рд╕े।
ЁЯза Quick Table – рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдд्рдпрдп
| рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж | рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдирдпा рд╢рдм्рдж | рдЕрд░्рде |
|---|---|---|---|
| рдоीрдаा | –рддा | рдоिрдаाрд╕ | рдоीрдаेрдкрди рдХी рднाрд╡рдиा |
| рд╡ीрд░ | –рддा | рд╡ीрд░рддा | рдмрд╣ाрджुрд░ी |
| рдЦेрд▓ | –рдиा | рдЦेрд▓рдиा | рдХ्рд░िрдпा |
| рд▓िрдЦ | –рдиेрд╡ाрд▓ा | рд▓िрдЦрдиेрд╡ाрд▓ा | рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा |
| рдмुрдж्рдзि | –рдоाрди | рдмुрдж्рдзिрдоाрди | рд╡िрд╢ेрд╖рдг |
ЁЯФЦ GyaanPediya CET Booster Tricks
ЁЯУМ рд╣рдоेрд╢ा рдпाрдж рд░рдЦें:
-
рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╢рдм्рдж рдХे рдЕंрдд рдоें рдЖрддा рд╣ै
-
рд╡ो рд╢рдм्рдж рдХा рд╡рд░्рдЧ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै (Verb → Noun, Noun → Adj.)
-
рдмрд╣ुрдд рд╕े рдк्рд░рд╢्рди “рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХी рдкрд╣рдЪाрди” рдХे рд╣ोрддे рд╣ैं
ЁЯУШ Hindi Grammar – рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдк्рд░рдд्рдпрдп рдЖрдзाрд░िрдд рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг | CET 2025 Special
H1: рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп рдХा рд╕рдорди्рд╡рдп | Hindi Grammar for CET
ЁЯУМ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг (Word Formation)?
рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рд╡рд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдирдП рд╢рдм्рдж рдмрдиाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рджो рдк्рд░рдоुрдЦ рддрд░ीрдХों рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै:
-
рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ (Prefix) рдЬोрдб़рдХрд░
-
рдк्рд░рдд्рдпрдп (Suffix) рдЬोрдб़рдХрд░
рд▓ेрдХिрди рд╕рдмрд╕े рдЕрд╣рдо рд╣ै – рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж + рдк्рд░рдд्рдпрдп = рдирдпा рд╢рдм्рдж
рдпрд╣ Pattern CET рдоें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯза CET 2025 рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं?
-
рдЙрджाрд╣рд░рдг-рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди:
“рдЕрд░ाрдЬрдХрддा” рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕े рдмрдиा рд╣ै?
-
рд╕рд╣ी рдЬोрдб़ी рдЪुрдиो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдк्рд░рд╢्рди
-
Match the Column рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╡्рдпाрдХрд░рдгिрдХ рд╢рдм्рдж
ЁЯУШ Examples: рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж + рдк्рд░рдд्рдпрдп
| рд╢рдм्рдж | рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ | рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж | рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдЕрд░्рде |
|---|---|---|---|---|
| рдЕрд░ाрдЬрдХрддा | рдЕ | рд░ाрдЬ | рдХрддा | рд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा |
| рдЕрдиुрднрд╡ी | рдЕрдиु | рднू | рдИ | рдЕрдиुрднрд╡ рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ा |
| рдЕрдоाрдирд╡ीрдп | рдЕ | рдоाрдирд╡ | рдИрдп | рдЗंрд╕ाрдиिрдпрдд рд░рд╣िрдд |
| рд╕ुрд▓рднрддा | рд╕ु | рд▓рдн | рддा | рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдоिрд▓рдиे рдпोрдЧ्рдп |
| рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг | рдк्рд░ | рд╢िрдХ्рд╖ | рдг | рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ |
| рджुрд╖्рдХрд░्рдо | рджुрд╖् | рдХрд░्рдо | – | рдмुрд░ा рдХाрд░्рдп |
| рд╡िрдХाрд╕рд╢ीрд▓ | рд╡ि | рдХाрд╕ | рд╢ीрд▓ | рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें |
ЁЯФН рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ CET MCQs
Q1. “рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा” рд╢рдм्рдж рдоें рдХिрддрдиे рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ–рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ैं?
A) 1 рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ, 1 рдк्рд░рдд्рдпрдп ✅
B) 2 рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ, 1 рдк्рд░рдд्рдпрдп
C) рдХेрд╡рд▓ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ
D) рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдд्рдпрдпЁЯУШ Explanation:
рдЕрдиु (рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ) + рд╢ाрд╕ (рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж) + рд╣ीрдирддा (рдк्рд░рдд्рдпрдп) = рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा
ЁЯУЧ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рд▓िрд╕्рдЯ (CET-Target)
| рдирдпा рд╢рдм्рдж | рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ | рдоूрд▓ | рдк्рд░рдд्рдпрдп | CET Point |
|---|---|---|---|---|
| рджुрд░ाрдЪाрд░ | рджु | рдЖрдЪाрд░ | – | рдиैрддिрдХ рджोрд╖ рд╕े рдЬुрдб़ा рд╢рдм्рдж |
| рд╕рдж्рднाрд╡рдиा | рд╕рдж् | рднाрд╡ | рдиा | рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рднाрд╡рдиा |
| рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдпрддा | рдиिрд╖् | рдХ्рд░िрдп | рддा | рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╣ोрдиे рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा |
| рд╕рдХ्рд╖рдо | рд╕ | рдХ्рд░рдо | рдо | рдпोрдЧ्рдп |
| рдк्рд░рд╢ाрд╕рдХ | рдк्рд░ | рд╢ाрд╕рди | рдХ | рд╢ाрд╕рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा |
ЁЯОп CET 2025 рдоें рдкूрдЫे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े Patterns
| рдк्рд░рд╢्рди рдк्рд░рдХाрд░ | рдЙрджाрд╣рд░рдг |
|---|---|
| рд╢рдм्рдж рд╕े рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдкрд╣рдЪाрдиें | “рдЕрд╕рдо्рднрд╡” рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдХ्рдпा рд╣ै? → рдЕ ✅ |
| рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╕े рд╢рдм्рдж рдХा рд╡рд░्рдЧ | “рдХрд░्рддрд╡्рдп” рдоें рдХौрди-рд╕ा рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै? |
| рд╢рдм्рдж рдиिрд░्рдоाрдг рд╡्рдпुрдд्рдкрдд्рддि | “рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा” рдХैрд╕े рдмрдиा рд╣ै? |
| рд╢ुрдж्рдз рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдиें | рдиिрдо्рди рдоें рд╕े рдХिрд╕ рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп рджोрдиों рд╣ैं? |
✅ Exam Booster Points from GyaanPediya
-
рдПрдХ рд╣ी рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдк्рд░рдд्рдпрдп рджोрдиों рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं
-
рдЗрди рд╢рдм्рджों рд╕े рд╕ंрдЬ्рдЮा, рд╡िрд╢ेрд╖рдг, рдХ्рд░िрдпा рд╕рдм рдмрди рд╕рдХрддे рд╣ैं
-
CET рдоें рдРрд╕े рдк्рд░рд╢्рди “Tricky Static Grammar” рдоें рдЖрддे рд╣ैं
-
“рддा”, “рдкрди”, “рдИрдп”, “рдХ” рдЬैрд╕े рдк्рд░рдд्рдпрдп рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं
ЁЯУШ Fast Revision Table – CET Match the Column Style
| рд╢рдм्рдж | рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ | рдк्рд░рдд्рдпрдп | рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЯिрдк |
|---|---|---|---|
| рдЕрд░ाрдЬрдХрддा | рдЕ | рдХрддा | рд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा |
| рдЕрдиुрд╢ाрд╕рдирд╣ीрдирддा | рдЕрдиु | рд╣ीрдирддा | рдЕрдиु + рд╢ाрд╕рди + рд╣ीрдирддा |
| рд╕ुрд▓рднрддा | рд╕ु | рддा | рдЖрд╕ाрдиी |
| рдЕрдорд░рддा | рдЕ | рддा | рдорд░рдиे рдпोрдЧ्рдп рдирд╣ीं |
| рд╡िрдХृрдд | рд╡ि | рдд | рд╡िрдХृрддि рд╕े рдмрдиा |
ЁЯУШ Hindi Grammar – CET 2025 Practice Set on рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдПрд╡ं рдк्рд░рдд्рдпрдп
ЁЯУЛ CET 2025 Practice Questions – рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдПрд╡ं рдк्рд░рдд्рдпрдп
Q1. рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоें рд╕े рдХिрд╕ рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп рджोрдиों рд╣ैं?
A) рдк्рд░िрдпрддा B) рдЕрдкрд╢рдм्рдж C) рдЕрдиोрдЦा D) рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░
✅ рдЙрдд्рддрд░: D) рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
-
рджुрд░् = рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ
-
рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ = рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж
➡️ “рджुрд░्рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░” = рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдоूрд▓
Q2. 'рд╕рдд्рдпрддा' рд╢рдм्рдж рдоें рдХौрди-рд╕ा рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै?
A) рддा B) рдИ C) рдХ D) рдкрди
✅ рдЙрдд्рддрд░: A) рддा
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
рд╕рдд्рдп + рддा = рд╕рдд्рдпрддा (рд╕рдд्рдп рд╣ोрдиे рдХी рдЕрд╡рд╕्рдеा)
Q3. ‘рдиिрд░ाрд╢ाрдЬрдирдХ’ рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ рд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕े рдмрдиा рд╣ै?
A) рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдк्рд░рдд्рдпрдп
B) рджो рдк्рд░рдд्рдпрдп
C) рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдоूрд▓ + рдк्рд░рдд्рдпрдп
D) рдХेрд╡рд▓ рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж
✅ рдЙрдд्рддрд░: C) рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ + рдоूрд▓ + рдк्рд░рдд्рдпрдп
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
рдиिрд░ (рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ) + рдЖрд╢ा (рдоूрд▓) + рдЬрдирдХ (рдк्рд░рдд्рдпрдп)
Q4. рдЗрдирдоें рд╕े рдХौрди-рд╕ा рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдирд╣ीं рд╣ै?
A) рдЕ B) рд╕ु C) рдкрди D) рдЕрдиु
✅ рдЙрдд्рддрд░: C) рдкрди
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
‘рдкрди’ рдПрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै, рдЬैрд╕े “рдмрдЪрдкрди”, “рдоूрд░्рдЦрдкрди”
**Q5. “рдмрдЪрдкрди” рд╢рдм्рдж рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ै –
A) рдИ B) рддा C) рдкрди D) рдХ
✅ рдЙрдд्рддрд░: C) рдкрди
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
рдмрдЪ + рдкрди = рдмрдЪрдкрди → рдкрди = рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╕ूрдЪрдХ рдк्рд░рдд्рдпрдп
Q6. рдЕрдиु + рдЧрдорди = __ ?
A) рдЕрдиुрдЧрддि B) рдЕрдиुрдЧрдорди C) рдЕрдиुрдЧрдд D) рдЕрдиुрдХрд░рдг
✅ рдЙрдд्рддрд░: B) рдЕрдиुрдЧрдорди
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
рдЕрдиु (рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ) + рдЧрдорди = рдЕрдиुрдЧрдорди (рдкीрдЫे рдЪрд▓рдиा)
Q7. Match the following correctly:
| A | B |
|---|---|
| 1. рдЕрд░ाрдЬрдХрддा | i. рддा |
| 2. рд╕рдд्рдпрддा | ii. рдЕ |
| 3. рд╕ुрд▓рднрддा | iii. рд╕ु |
✅ рд╕рд╣ी рдпुрдЧ्рдо:
1 → ii
2 → i
3 → iii
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
-
рдЕрд░ाрдЬрдХрддा: рдЕ (рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ)
-
рд╕рдд्рдпрддा: рддा (рдк्рд░рдд्рдпрдп)
-
рд╕ुрд▓рднрддा: рд╕ु (рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ)
Q8. 'рдЕрдиुрдкрдпोрдЧी' рд╢рдм्рдж рдоें рдХौрди рд╕े рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдПрд╡ं рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╣ैं?
A) рдЕрдиु, рдЧी B) рдЕрдиु, рдИ C) рдЕрдиु, рдИрдп D) рдЕрдиु, рддा
✅ рдЙрдд्рддрд░: B) рдЕрдиु, рдИ
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
рдЕрдиु + рдЙрдкрдпोрдЧ + рдИ = рдЕрдиुрдкрдпोрдЧी
Q9. “рд▓ाрдЬрд╡ाрдм” рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЖрддा рд╣ै?
A) рдХेрд╡рд▓ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ
B) рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдд्рдпрдп
C) рджोрдиों
D) рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж
✅ рдЙрдд्рддрд░: A) рдХेрд╡рд▓ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
‘рд▓ाрдЬ’ = рдоूрд▓, ‘рд╡ाрдм’ рдХोрдИ рдк्рд░рдд्рдпрдп рдирд╣ीं, рдпрд╣ рдПрдХ рдпौрдЧिрдХ рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ै। рдкрд░рди्рддु “рд▓ाрдЬрд╡ाрдм” рдоें рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै।
Q10. 'рдЕрд╢िрдХ्рд╖ा' рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдоूрд▓ рд╢рдм्рдж рдХौрди рд╕े рд╣ैं?
A) рдЕ + рд╢िрдХ्рд╖ा B) рдЕ + рд╢िрдХ्рд╖ C) рдЕрд╢ि + рдХ्рд╖ा D) рд╢िрдХ्рд╖ा + рдЕ
✅ рдЙрдд्рддрд░: A) рдЕ + рд╢िрдХ्рд╖ा
ЁЯУШ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा:
‘рдЕ’ = рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ
‘рд╢िрдХ्рд╖ा’ = рд╢िрдХ्рд╖ा рд╢рдм्рдж (рдоूрд▓)
ЁЯОУ CET рдХे рд▓िрдП рдпाрдж рд░рдЦрдиे рдпोрдЧ्рдп 10 High-Frequency рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп
| рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ (Prefix) | рдЕрд░्рде | рдЙрджाрд╣рд░рдг |
|---|---|---|
| рдЕ- | рдирд╣ीं / рд╡िрд▓ोрдо | рдЕрд╢ुрдж्рдз |
| рдЕрдиु- | рдкीрдЫे | рдЕрдиुрдХрд░рдг |
| рд╕ु- | рд╢ुрдн / рдЕрдЪ्рдЫा | рд╕ुрд▓рдн |
| рджु- / рджुрд╖्- | рдмुрд░ा / рджोрд╖рдпुрдХ्рдд | рджुрд╖्рдХрд░्рдо |
| рдк्рд░- | рдкूрд░्рд╡ / рдЖрд░ंрдн | рдк्рд░рдпोрдЧ |
| рдк्рд░рдд्рдпрдп (Suffix) | рд╡рд░्рдЧ | рдЙрджाрд╣рд░рдг |
|---|---|---|
| -рддा | рд╕ंрдЬ्рдЮा | рд╕рдЪ्рдЪाрдИ, рдоिрдд्рд░рддा |
| -рдИ | рд╡िрд╢ेрд╖рдг/рдиाрд░ीрд▓िंрдЧ | рдЕрдиुрднрд╡ी |
| -рдкрди | рдЕрд╡рд╕्рдеा | рдмрдЪрдкрди |
| -рдХ | рдХрд░рддा рд╕ूрдЪрдХ | рдк्рд░рдмंрдзрдХ |
| -рд╢ीрд▓ | рдЧुрдг рд╕ूрдЪрдХ | рд╕рд╣рдирд╢ीрд▓ |
ЁЯза CET Quick Takeaways from Part 04:
-
рдПрдХ рд╢рдм्рдж рдоें рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ рдФрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдп рджोрдиों рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।
-
“рдЕрдиु”, “рд╕ु”, “рдЕ”, “рдк्рд░” рдЬैрд╕े рдЙрдкрд╕рд░्рдЧ Static GK рдоें рднी рдЖрддे рд╣ैं।
-
“рддा”, “рдкрди”, “рдИ”, “рд╢ीрд▓”, “рдХ” рдЬैрд╕े рдк्рд░рдд्рдпрдп рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
-
Match the Following рдФрд░ рд╢рдм्рдж рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдк्рд░рд╢्рди CET 2025 рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рд╕ंрднाрд╡िрдд рд╣ैं।
ЁЯФЧ GyaanPediya Connect Links:
ЁЯУ▓ WhatsApp | ЁЯУ╕ Instagram | ЁЯУШ Facebook | ▶️ YouTube | ЁЯУв Telegram | ЁЯТ░ PDF Bonus
